Bogomiller'in tarihi

10. yüzyılda Bulgaristan’da ortaya çıkan Bogomiller yeni bir Hristiyan mezhebi olarak varlık göstermiştir.Ortadoks kiliseye ve Bizans hükümdarlığına karşı durmuşlar ve Agnostik ve toplumcu bir yaklaşıma sahip olmuşlardı.Adlarını mezhebin kurucusu olan Papaz Bogomil’den almışlardır.

Orta Çağ boyunca Balkanlar’da etkili olmuşlar daha sonra Batı Avrupa'da da varlık göstermişlerdir.İlerleyen dönemlerde Makedonya, Trakya, Sırbistan ve Bosna Hersek’e yayılmışlardır. Bosna’da uzun süre yarı resmi bir inanç biçimi olarak varlığını sürdüren Bogomiller Bosna Kilisesi'nce kurumsal yapı olarak tanımlanmıştır.

Bogomil İnanç anlayışı

Bogomil inanacına göre iki tanrı vardır. Bunlar iyi tanrı, öte yanda maddî evreni yaratan kötü Tanrı (Şeytan) bulunur. Kötü Tanrı’nın dünyayı yaratması maddi âlemi şeytani ilan etmelerine sebeb olmuştur.İnanca göre her türlü dünyevi kurumlar rededilir.Sade ve zarif bir yaşam sürülmelidir.İnanca göre kiliseler putlaştırılmış yapılardır ve ruhban sınıfı doğru değildir.Gerçek hristiyan olmak kişinin içsel yolculuğu ile mümkündür.

Bogomiller İncil'i kabül etmekle birlikte yoruma açık bırakırlar.Bogomiller topluluk içinde iki sınıfa ayrılırdı.Bunlar; Tam yetkinler ve sıradan inananlar.Ruhsal olarak pişen tam yetkinler dünyevi hayattan uzaklaşırlardı.

Bogomiller, Bizans, Sırp ve Bulgar krallıkları tarafından ciddi baskılar görmüşlerdir.Bosna'da kısmen tanınmış olsalar da Fatih Sultan Mehmet'in Bosna'yı fethinden sonra İslamlaşma hareketi neticesi İslam dinine girmişlerdir.Bunda Ortaadoks kilisesinin baskısı ve Bogomil anlayışının İslam Dinine yakınlığı etkili olmuştur.